«Το νερό είναι μια ζωντανή οντότητα που ανταποκρίνεται όχι μόνο στα ερεθίσματα του περιβάλλοντός του αλλά και στις ανθρώπινες ψυχικές διαθέσεις». Αυτό απέδειξε ο Ιάπωνας επιστήμονας Masaru Emoto, διδάκτωρ της Εναλλακτικής Ιατρικής.

Επιστρατεύοντας ένα προηγμένο τεχνολογικά όργανο, τον Αναλυτή Μαγνητικού Συντονισμού, μελέτησε ως επιστήμονας και ως στοχαστής τους κρυστάλλους του παγωμένου νερού και τις αλλαγές που επιφέρουν σε αυτούς οι περιβαλλοντολογικές και ανθρώπινες επιδράσεις.

Παρατήρησε κρυστάλλους από νερό της βρύσης, νερό ποταμού, νερό λίμνης και διαπίστωσε ότι οι κρύσταλλοι από το νερό πηγών που βρίσκονται μακριά από το αστικό περιβάλλον έχουν μια σπάνια, μοναδική ομορφιά.

Το πείραμα

Ο Dr Masaru Emoto παρατήρησε επίσης μια ενδιαφέρουσα διαδικασία. Καθώς το απόλυτα καθαρό νερό παγώνει, ενώ στο χώρο ακούγεται μουσική ή τα λόγια μιας προσευχής, μας προσφέρει κρυστάλλους απίστευτης ομορφιάς και αρμονίας.

Επεκτείνοντας την αρχική ιδέα του πειράματος, τοποθέτησε ετικέτες σε μπουκάλια με νερό με εκφράσεις ανθρωπίνων συναισθημάτων και ιδεών και τα πάγωσε. Ορισμένες αποτύπωναν θετικές έννοιες ή αξίες, όπως «Σ` ευχαριστώ» και «Αγάπη». Άλλες ετικέτες κατέγραφαν αρνητικές και οργισμένες διαθέσεις, όπως «Με αηδιάζεις», «Θα σε σκοτώσω».

Το πείραμα πραγματοποιήθηκε με ετικέτες σε διαφορετικές γλώσσες και σε όλες το αποτέλεσμα ήταν το ίδιο.

Το νερό αντέδρασε. Τα μπουκάλια που καταψύχθηκαν με τα θετικά μηνύματα έδωσαν πανέμορφους κρυστάλλους, ενώ αυτά με τα αρνητικά μηνύματα έδωσαν παραμορφωμένα σχήματα. 

Η εσωτερική ομορφιά

Το ουσιαστικό μήνυμα του νερού, όπως αποκάλυψε το διάσημο πλέον πείραμα, δεν είναι πια μυστικό. Είναι η αναζήτηση της ομορφιάς τόσο στο περιβάλλον όσο και σε ένα βαθύτερο, εσωτερικό, φιλοσοφικό επίπεδο.

Ο Dr Masaru Emoto φωτογράφισε τους κρυστάλλους που σχηματίστηκαν στο παγωμένο νερό, συνέδεσε το σχήμα τους με τις ανθρώπινες συναισθηματικές μεταβολές και χάρισε στον κόσμο μια νέα, απόλυτα ουμανιστική, μορφή τέχνης.

Πηγή

Office Masaru Emoto

Το μυστικό μήνυμα του νερού, Dr Masaru Emoto, Εκδόσεις ΕΣΟΠΤΡΟΝ

Το νερό (H₂O) στη φύση βρίσκεται σε έναν συνεχή κύκλο. Από τη δημιουργία του κόσμου ταξιδεύει ξανά και ξανά διανύοντας τον ίδιο κύκλο: από τις θάλασσες και τη στεριά, στην ατμόσφαιρα και πάλι από την αρχή.

Η ποσότητα του νερού που υπάρχει στην ατμόσφαιρα δεν είναι μεγάλη, εντούτοις το νερό, χάρη στην κινητικότητά του, κυκλοφορεί συνεχώς στον υδρολογικό κύκλο ή κύκλο του νερού και έτσι γίνεται διαθέσιμο στα οικοσυστήματα και στους οργανισμούς.

Η κυκλοφορία του νερού στηρίζεται κυρίως στην εξάτμιση, στη διαπνοή των φυτών και στις κατακρημνίσεις.

Η εξάτμιση

Η εξάτμιση του νερού από την επιφάνεια των φύλλων ονομάζεται επιδερμική εξάτμιση και διακρίνεται από τη διαπνοή, που είναι η απομάκρυνση του νερού μέσω των πόρων της επιδερμίδας των φύλλων.

Το νερό του εδάφους, που είναι πλούσιο σε θρεπτικά στοιχεία, απορροφάται από τις ρίζες των φυτών. Φθάνοντας στα φύλλα απομακρύνεται με τη διαπνοή που αποτελεί την «κινητήρια δύναμη» για τη μεταφορά των θρεπτικών στοιχείων στο εσωτερικό των φυτικών οργανισμών και συνδέεται αναπόσπαστα με τους βιογεωχημικούς κύκλους των στοιχείων που εισέρχονται στις τροφικές αλυσίδες των οικοσυστημάτων.

Ατμοσφαιρικές κατακρημνίσεις

Με την ηλιακή ακτινοβολία, τα επιφανειακά νερά της γης, δηλαδή τα νερά που βρίσκονται σε θάλασσες, λίμνες, ποτάμια, αλλά και στα εδάφη της στεριάς θερμαίνονται και εξατμίζονται. Έτσι, το νερό από υγρό αλλάζει σύσταση και μετατρέπεται σε υδρατμούς.

Καθώς οι υδρατμοί κινούνται στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας, έρχονται σε επαφή με ψυχρές αέριες μάζες, συμπυκνώνονται και σχηματίζουν τα σύννεφα. Κι έτσι, οι υδρατμοί με το βάρος που αποκτούν, πέφτουν πάλι στη γη ως βροχή, χαλάζι ή χιόνι.

Υπάρχει μια σταθερή ποσότητα νερού που συνεχώς «κινείται» σε έναν κλειστό κύκλο. Οι άνθρωποι όπως και όλοι οι υπόλοιποι ζωντανοί οργανισμοί, χρησιμοποιούμε ξανά και ξανά το ίδιο νερό.

Είναι εντυπωσιακό να συνειδητοποιούμε ότι πίνουμε το ίδιο νερό που έπιναν κάποτε οι …δεινόσαυροι!

Πάντως παρά το σταθερό ισοζύγιο που υπήρχε μέχρι τώρα, έρευνες των τελευταίων ετών πάντως δείχνουν ότι τα επίπεδα της ποσότητας των υδρατμών που εισέρχονται στην ατμόσφαιρα μειώνονται σταδιακά.

Το γεγονός αυτό είναι αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής που οφείλεται σε μεγάλο μέρος στην ανθρώπινη παρέμβαση και την αποδόμηση του φυσικού περιβάλλοντος.

Πηγές

Ψηφιακή Εκπαιδευτική Πλατφόρμα (ebooks)

Max Planck Institute for Meteorology

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS, Eξοικονόμηση Νερού, Πρόγραμμα για τα σχολεία της Νότιας Ευρώπης

Ο χημικός Henry Cavendish (1731 - 1810) ανακάλυψε τη σύνθεση του νερού όταν πειραματίστηκε με υδρογόνο και οξυγόνο και αναμιγνύοντας τα δύο αυτά στοιχεία προκάλεσε έκρηξη. Το 1811 ο Ιταλός γιατρός Amadeo Avogadro βρήκε τον τύπο H₂O για το νερό.

Το πιο διαδεδομένο στοιχείο στη Γη

Αν και το νερό έχει μια απλή μοριακή δομή, έχει μοναδικές φυσικές ιδιότητες. Είναι το μόνο στοιχείο που υπάρχει στον πλανήτη μας σε στερεά, υγρή και αέρια κατάσταση. Έχει 775 φορές την πυκνότητα του αέρα και προκαλεί το φαινόμενο της άνωσης, που μας δίνει τη δυνατότητα να κολυμπάμε.

Η ανώμαλη διαστολή

Ένα άλλο εκπληκτικό φαινόμενο με το νερό είναι ότι από τους 4°C έως τους 0°C διαστέλεται. Γενικά, οι ουσίες συστέλονται όταν ψύχονται, ενώ αυξάνεται η πυκνότητά τους. Το αντίθετο συμβαίνει όταν θερμαίνονται.

Η διαδικασία πήξης του νερού, όμως, είναι διαφορετική. Πάνω από τους 4°C και μέχρι να βράσει, διαστέλλεται κανονικά. Όταν όμως ψύχεται, στους 4°C φτάνει τη μέγιστη πυκνότητά του, ακριβώς 0,999973 kg/l ενώ του πάγου υπολογίζεται σε 0,91 kg/l. Ο πάγος έχει μικρότερη πυκνότητα από το υγρό νερό κι αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τα παγόβουνα επιπλέουν, τα κατεψυγμένα μπουκάλια νερού σπάνε και τα ψάρια μπορούν να επιβιώσουν σε μια παγωμένη λίμνη, καθώς ζουν στον πυθμένα, όπου η θερμοκρασία είναι περίπου 4°C.

Φυσικές και χημικές ιδιότητες

Το νερό είναι επίσης πολύ κακός αγωγός της θερμότητας κι αυτή η ιδιότητα είναι κρίσιμης σημασίας για το παγκόσμιο κλίμα.

Διαθέτει ακόμη φυσικές και χημικές ιδιότητες οι οποίες βρίσκουν εφαρμογή σε όλους τους κύκλους της φύσης, αφού χωρίς νερό δεν θα υπήρχε κυκλοφορία του αζώτου ή του φωσφόρου στη βιόσφαιρα, καθώς δεν θα υπήρχε τρόπος να μεταφερθούν τα αντίστοιχα ιόντα.

Ακόμα αξίζει να σημειωθεί ότι χάρη σε αυτές τις ιδιότητες του νερού δημιουργήθηκαν σταθμοί σε τομείς της επιστήμης που άλλαξαν την ροή της ιστορίας. Για παράδειγμα χάρη στις δυνατότητες που προσφέρει ο ατμός, λειτούργησε η ατμομηχανή, οι μηχανές των εργοστασίων και μπήκαν οι βάσεις για τη Βιομηχανική Επανάσταση.

Πηγές

ΒWT (www.bwt-group.com)

General Chemistry, Darrell Ebbing, Steven D. Gammon

Τα τελευταία χρόνια ισχυροί επενδυτικοί όμιλοι μεταξύ των οποίων οι Goldman Sachs, JP Morgan Chase, Citigroup, UBS, Deutsche Bank, Credit Suisse και μεγιστάνες ενισχύουν τις θέσεις τους στην αγορά του νερού.

Οι επενδύσεις τους σε μετοχές εταιριών διαχείρισης και επεξεργασίας νερού και οι εξαγορές τους σε εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα γης με υδροφόρους ορίζοντες κινούνται με αυξητική τάση.

Νερό, μια αξία σε άνοδο

Οι προοπτικές της παγκόσμιας βιομηχανίας νερού, σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα «δείχνουν» προς το νερό. Aποτελεί μια αγορά που αναπτύσσεται με ετήσιο ρυθμό 4% - 6%, ενώ η αξία της εκτιμάται σε 650 δις. δολάρια, με το 50% να αφορά δημόσιες εταιρίες κοινής ωφέλειας.

Για την κατανόηση των μελλοντικών τάσεων αρκεί να λάβουμε υπόψη ότι η ζήτηση για νερό αυξάνεται και θα συνεχίσει με σταθερούς ρυθμούς. Την ίδια στιγμή η διαθεσιμότητα πόρων στον πλανήτη μειώνεται.

Η παγκόσμια κατανάλωση νερού διπλασιάζεται κάθε 20 χρόνια και οι τρέχουσες τάσεις δείχνουν ότι το 2025 το ένα τρίτο του πληθυσμού της γης δεν θα έχει πρόσβαση σε καθαρό πόσιμο νερό.

Οι τεχνολογίες επεξεργασίας νερού

Λόγω της σημαντικής ανισορροπίας μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, η μελλοντική ανάπτυξη της παγκόσμιας αγοράς νερού θα έρθει από τις high-end τεχνολογίες επεξεργασίας.

Τέτοιες είναι οι βελτιώσεις στις διαδικασίες διήθησης και υπερδιήθησης (δηλ. φίλτρανσης και υπερφίλτρανσης), που επεξεργάζονται το νερό με μηχανικά μέσα και χωρίς τη χρήση χημικών ουσιών. Οι μέθοδοι αυτές απομακρύνουν από το νερό αιωρούμενα στερεά σωματίδια μεγέθους έως και κάτω του ενός μm (micron).

Σημαντική θέση από άποψη ζήτησης, έχει και η αποσκλήρυνση νερού. Ειδικά στην Ελλάδα, το νερό έχει σχετικά αυξημένη αλκαλική σκληρότητα (πλούσιο σε ασβέστιο και μαγνήσιο). Ενώ η ιδιότητα αυτή του νερού δεν συγκαταλέγεται στις επικίνδυνες για την ανθρώπινη υγεία, εν τούτοις συνεπάγεται σημαντικές, ενίοτε, φθορές στο βιομηχανικό εξοπλισμό εξαιτίας των επικαθήσεων αλάτων που δημιουργούνται κατά μήκος των διαδρομών από τις οποίες διέρχεται το νερό στη διάρκεια των διαφόρων κατεργασιών που το χρησιμοποιούν. Στις περιπτώσεις αυτές, η αποσκλήρυνση δίνει λύσεις που εξαργυρώνονται κυρίως μέσω της αύξησης του μέσου χρόνου ζωής του εξοπλισμού και της μειωμένης ανάγκης συντήρησής του.

Άλλες τεχνικές επεξεργασίας νερού, είναι οι παρακάτω:

Αντίστροφη όσμωση: διαδικασία κατά την οποία το νερό διέρχεται από ημιπερατή μεμβράνη για την απαλλαγή του από ιχνοστοιχεία, χλώριο και μικροβιακό φορτίο Η πιο διαδεδομένη χρήση της αντίστροφης όσμωσης είναι κατά την αφαλάτωση, δηλαδή τη διαδικασία αφαίρεσης αλατούχων ουσιών από το νερό για την ανάκτηση πόσιμου νερού από θαλασσινό.

Συστήματα απολύμανσης UV και όζοντος: οικονομικά αποδοτική εναλλακτική λύση για την απολύμανση του νερού σε σχέση με τη χρήση χλωρίου για τον σκοπό αυτό. Η υπεριώδης ακτινοβολία (UV) καταπολεμά και εξουδετερώνει το μικροβιακό φορτίο στο νερό. Επίσης, το όζον χρησιμοποιείται συχνά στην απολύμανση νερού κλειστών κυκλωμάτων και πύργων ψύξης. Οι μέθοδοι αυτές βρίσκουν συχνά εφαρμογή στη βιομηχανία τροφίμων και ποτών.

Τέλος, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι οι τακτικοί δειγματοληπτικοί έλεγχοι νερού σε όλα τα στάδια των βιομηχανικών κατεργασιών που το χρησιμοποιούν, είναι απαραίτητοι για την παρακολούθηση και τήρηση προδιαγραφών ποιότητας των τελικών προϊόντων.

Πηγές

ΒWT (www.bwt-group.com)

Goldman Sachs Environmental Markets Group, summit on “Water: Emerging Risks & Opportunities” (2013)

S-Net Global Water Indexes